Презентирана нацрт Националната стратегија за деинституционализација – реформа на социјалните институции за доброто на сите 

Неколкумесечната напорна работа, водена од тим од странски и домашни експерти, со финансиска поддршка од Европската Унија и со учество на претставници на МТСП, повеќе јавни институции и граѓански организации, резултира со нацрт-Националната стратегија за деинституционализација (2018-2027), која денеска беше за прв пат презентирана пред стручната и општата јавност. 



Деинституционализацијата е процес што декларативно се спроведува веќе дваесетина години, но досегашните напори беа инцидентни и без континуитет, а постигнувањатата се скромни. Придобивките од деинституционализација за сите се појдовната основа за решеноста и посветеноста на Владата и МТСП да изградат современ, ефективен и ефикасен систем за социјална грижа што ги почитува човековите права на граѓаните. 

Деинституционализацијата значи премин од социјална грижа што се обезбедува во големи резиденцијални институции кон грижа во заедницата. Ако, на пример, на некое лице со попреченост или дете без родители му е потребно згрижување од државата – тука се големите, „безлични“ институции кадешто лицето ќе добие згрижување на начин што го сегрегира од средината. Алтернативата се социјални услуги во заедницата: можност лицето да добие поддршка во неговата сопствена средина, во неговата заедница, во оној момент кога му треба, на начин што одговара на неговите потреби. Деинституционализација е промена од социјални услуги по мера на системот во социјални услуги по мера на граѓанинот, нудејќи можност за активно учество на згрижените лица во животот на заедницата и јакнејќи го нивното лично достоинство. 



Клучните заложби за наредниот период се: да нема деца под тригодишна возраст сместени во институции до 2020 и да се трансформира Специјалниот завод Демир Капија. Првите преселби на корисници од сегашните институции во служби за живеење со поддршка во заедницата ќе се случат на средина на 2018 година. 

Воведни обраќања на настанот имаа министерката за труд и социјална политика, Мила Царовска и раководителот за соработка при Делегацијата на Европската Унија во Скопје, Никола Бертолини. 

Во прилог ви доставуваме видео од обраќањата, фотографии од настанот, како и документ со факти и бројки за оваа реформа. 

 

U prezantua Draft-Strategjia nacionale për deinstitucionalizim – reforma e institucioneve sociale për të mirën e të gjithëve 

Puna e mundimshme disamujore, e udhëhequr nga një ekip ekspertësh të huaj dhe vendas, me mbështetje financiare nga Bashkimi Evropian dhe me pjesëmarrjen e përfaqësuesve të MPPS-së, shumë institucioneve publike dhe organizatave të shoqërisë civile rezultoi me Draft Strategjinë Nacionale për deinstitucionalizimin (2018-2027) që sot për herë të parë  u prezantua para ekspertëve dhe publikut të gjerë.

Deinstitucionalizimi është proces që në mënyrë deklarative është duke u zbatuar për njëzet vjet, por përpjekjet e deritanishme kanë qenë të rastësishme dhe pa vazhdimësi, kurse arritjet modeste. Përfitimet e deinstitucionalizimit për të gjithë janë pika fillestare për vendosmërinë dhe përkushtimin e Qeverisë dhe MPPS-së për të ndërtuar një sistem modern, efektiv dhe efikas të mirëqenies sociale që i respekton të drejtat e njeriut.

Deinstitucionalizimi nënkupton kalimin nga kujdesi social që ofrohet në institucionet e mëdha rezidenciale drejt kujdesit në bashkësi. Nëse, për shembull, një person me aftësi të kufizuar ose një fëmijë pa prindër ka nevojë për kujdes nga shteti - këtu janë institucionet e mëdha, ku personi do të kujdeset në një mënyrë që e veçon atë nga mjedisi. Alternativa është shërbimet sociale në bashkësi: mundësia që personi të marrë mbështetje në mjedisin e tij, në bashkësinë e tij, në momentin kur ai ka nevojë për të, në një mënyrë që i përshtatet nevojave të tij. Deinstitucionalizimi është kalim nga shërbimet sociale sipas masës së sistemit të shërbimeve sociale në masën e qytetarit, duke ofruar mundësi për pjesëmarrje aktive të personave që janë në përkujdesje në jetën e komunitetit dhe përforcimi i dinjitetit të tyre personal.

Angazhimet kryesore për periudhën e ardhshme janë: mos të ketë fëmijë nën moshën tre vjeçare të vendosur në institucione deri në vitin 2020 dhe të transformohet Enti Special Demir Kapi. Shpërnguljet e para të shfrytëzuesve të institucioneve aktuale në shërbime për jetesë me përkrahjen e bashkësisë do të ndodhin në mesin e vitit 2018.

Fjalë hyrëse në këtë ngjarje kishte ministrja e Punës dhe Politikës Sociale, Milla Carovska dhe udhëheqësi për bashkëpunim pranë Delegacionit të Bashkimit Evropian në Shkup, Nikolla Bertolini.